donderdag 12 februari 2015

Inleiding

Strotrap is een blog dat zal gaan over mijn pogingen een huis te bouwen van stro volgens een bij mijn weten nog niet eerder uitgevoerd concept: met een aangepaste strobalenpers die trapeziumvormige strobalen maakt. Je stapelt een aantal trapeziumvormige balen op elkaar en je hebt een cirkel van stro! En dus al haast een huis. Zo eenvoudig is dat?
Zo eenvoudig is dat nu ook weer niet, dus voorlopig heb ik de plannen in twee fasen bijgesteld. Eerst heb ik met mijn zoon Joep een niet-trapeziumvormig huis hier in de achtertuin gebouwd. En, eind 2014, heb ik van het oorspronkelijke huis een semi-onderlandhuis gemaakt.
Allebei ook leuk, maar dat trapezium-vormige-stro: vergeten is het nog lang niet.


zondag 18 januari 2015

Stronieuws

Vol

21 december of een paar dagen daarna heb ik het Strohuis dat in onze achtertuin staat op onze website geplakt. Met het idee om het komende zomer te verhuren.
Nou, dat loopt dus als een tierelier! Inmiddels ben ik het drieëneenhalve week kwijt. Je kunt zeggen: 3½ week, wat stelt dat nu helemaal voor? Veel, want wij zijn ongeveer 4 weken 100% bezet in de praktijk met een wisselende hoeveelheid gasten in de aan,- en afloop.

Overbooking

Overbooking begon traditioneel in mei, de laatste jaren in de praktijk later. Dus bijna 100% bezetting op 10 januari is voor ons doen een enorm succes.
Afgelopen zaterdag kreeg ik 2 gezinnen aan de lijn die beiden 14-dagen in een strohuis wilden verblijven. In de periode 16 juli - 12 augustus, geheel flexibel door mij te bepalen. Overbooking dus. Daarom hebben we besloten er nog eentje te gaan bouwen. Dat vonden die beide gezinnen zo fijn dat ze beiden voor twee weken hebben geboekt.

Twijfel

Er was plaatselijk wel wat twijfel, ik kon immers nog geen foto's overleggen! Grappend zeg ik weleens tegen klanten die meer foto's willen en meer foto's dat je anno 2015 nog geen vakantiehuis kunt verhuren zonder dat je op een video met geluid kunt laten zien en horen dat het haakje voor de theedoek (en deze mét lus) op de juiste plaats aanwezig is.

Dus ik vroeg aan die mevrouw of zij weleens een huis hadden laten bouwen?  (Het was in België, dat zijn huizen-zelf-bouwers.) En of ze daar ook foto's van hadden toen ze de aannemer contracteerden???
Het hielp, want zij moest er een beetje om lachen en hakte de knoop door.

Beren in het bos

Je kunt twijfelen of je wel of niet boekt. Je kunt ook twijfelen of je en hoe je een strohuis gaat bouwen. Maar ja, de huid is verkocht dus de beer moet toch werkelijk geschoten worden.

woensdag 14 januari 2015

Twente-gate?

Hond(eveld) in het nauw?

Die meneer Hondeveld toch! Nadat ik hem op 17 december j.l. een mailtje had gestuurd met vragen over de oorsprong van zijn trapezium-vormige strobalen en daarna vriendelijk had aangeboden om samen te werken, bleef het stil aan de andere kant van de lijn.
Zo te zien had meneer Hondeveld het druk, want op 22 december werd door Martin Stor van de ACT een nieuwtje gepost, hieronder kun je het begeleidende plaatje zien. Voor de duidelijkheid: Martin Stor is, als ik het goed zeg, hoofd van het Achterhoekse Centrum voor Technologie. Het ACT heeft meneer Hondeveld van Straw Block Systems(SBS) een subsidie verstrekt van € 125.000 voor het ontwikkelen van een machine die bijdraagt tot de Legolisering van de strobouw (Eén van mijn posts heet zelfs Lego en liefde maar dat ligt zo voor de hand dat ik daar niet over ga zeuren.)





Paranoia

Nu zou het kunnen dat ik te achterdochtig ben. Of zelfs achtervolgingswaanzinnig. Voor mijn gezond verstand pleit, vind ik, dat de artist-impression die we hier zien is gemaakt door architectenbureau V&D te Neede, 10 km van Gelselaar waar meneer Hondeveld woont. V & D heeft weliswaar op haar site een afdeling "onhaalbaar werk", maar noch dáár noch onder de "gewone" projecten wordt er gerept over woonboten met een rond dak van strobalen. Het lijkt voor de gelegenheid in elkaar gefabriekt. Op het gevaar af dat ik voor gek wordt versleten: Volgens mij is meneer Hondeveld in zijn Volvo gestapt en naar een kennis toegereden met het verzoek een leuk plaatje te maken.
Martin Stor van het ACT denkt: Ik heb die meneer Hondeveld € 125.000 subsidie gegeven, laat ik hem een beetje steunen, straks hebben we hier een Twente-gate (Er is een andere gesubsidiëerde hoax in die regio, een waterzak, daar zal ik in ander verband een stukje over schrijven.)


Het modelrecht van Pim

Pim Hondeveld heeft, zo weet ik inmiddels, inderdaad het model van zijn stroblok gedeponeerd. In 2011 zelfs al. Het model behelst echter niet meer dan dit, we kijken even in de Europese archieven:


Daar zit weinig trapeziumvorm in. Het gaat over het idee om messing-en-groef te gebruiken om strobalen te stapelen. Heeft niks met mijn trapezium te maken. En het lijkt me dan ook nergens voor nodig mij te bedreigen met de suggestie dat ik inbreuk  zou maken op enig modelrecht of octrooi. Behalve als je jezelf niet helemaal koosjer voelt, dan volg je de strategie van de aanval als beste verdediging.

De theorieën

Als goed paranoia-patiënt heb ik natuurlijk een theorie hoe mijn idee helemaal in de Achterhoek terecht is gekomen. In feite heb ik zelfs twee theorieën.

De eerste is die van Michel Post, de voorzitter van Strobouw-Nederland. Zijn boek "Bouwen met Stro" verscheen in de zomer van 2013 en werd door mij in september '13 op dit blog gerecenseerd. Als schrijver van zo'n boek kijk je af en toe of er reacties te vinden zijn op internet, zo werkt dat.
Nu is mijn blog niet het meest gelezen blog van het Nederlandse taalgebied, maar uit ervaring weet ik dat het makkelijk vindbaar is. Als de niche maar klein genoeg is, komt Google er wel achter. Michel Post wordt opgevoerd als de "adviseur" op de website van SBS, dus de connectie is niet heel erg gezocht, vind ik. En tussen mijn recensie en het op het net gaan van de website van SBS zit voldoende tijd.......


De tweede connectie is ook makkelijk. In de zomer van 2013 hadden wij hier Lochemse cliëntéle. Beide families waren zeer enthousiast over de maquette van mijn stroboog die hier in de gemeenschappelijke ruimte ten toon was gesteld. De afstand van  Lochem via Gelselaar naar Neede is alles bijeen genomen 24,1 km. Beide gezinshoofden, Lochemse notabelen, wilden zelfs participeren in het destijds door mij aangekondigde crowdfundings-plan. Misschien liepen de heren vorig jaar wel gezamenlijk in de wereldwijd bekende Santa Run in Lochem die de plaatselijke Rotary organiseert?

De Santa Run in Lochem

De steltloper

SBS heeft een proefwoning gemaakt in de tuin van Pim Hondeveld, de Steltloper, die in serie geproduceerd moet gaan worden.
Steltloper
Een grappig gebouwtje. Er wordt weliswaar niet gerept over trapeziumvormige blokken in de web-info, maar het is toch een soort van rond. De constructie is gewoon HSB (hout-skelet-bouw) waar ik juist van af wilde.

De boog


Eén van de twee mailtjes die ik van Pim Hondeveld kreeg, bevat dan toch een stroboog.

De boog van SBS, augustus 2014
Als je goed kijkt, zie je spandraden om de boel bij elkaar te houden. [Een cirkelvormige boog spat uit elkaar zoals dat in de bouwtechniek heet.] Op de voorgrond de machine die met € 125.000 subsidie is ontwikkeld en op de achtergrond de Volvo voor de verplaatsingen tussen Gelselaar, Neede en Lochem. Die spandraden zijn nodig, dat  hadden ze in mijn blog kunnen lezen.

De foto dateert van eind augustus 2014. Ruim een jaar na het ontvangen van Lochemse gasten en iets minder dan een jaar na het schrijven van mijn recensie.

Ik geef mezelf nog even het voordeel van de twijfel.

Terug naar onze website

donderdag 18 december 2014

Apple & Samsung

Gossie, wat mij gisteren toch ineens overkwam? Bij een routineonderzoek naar stro & aanverwante zaken stuitte ik op een -voor mij- nieuwe website. Een meneer uit de Achterhoek die op een revolutionaire, innovatieve manier strobalen bewerkt. Op de website staan alleen maar tekeningen, maar tekst en tekeningen zagen er interessant uit. Nog interessanter toen ik de volgende zinsnede tegenkwam: 

"Wij maken bijvoorbeeld trapeziumvormige blokken voor koepelvormige dakconstructies."


Daar moest ik meer van weten! Zou de slechts in mijn hoofd bestaande machine om trapeziumvormige strobalen te maken al bestaan? Het zou niet de eerste uitvinding van mijn leven zijn die al bestaat of elders op hetzelfde moment wordt uitgewerkt. Met gevoel voor dramatiek zou je kunnen zeggen dat mij wellicht postuum de titel "Uitvinder van bestaande zaken" toekomt.  Lijkt me wel mooi voor op mijn steen als het zover is.


Tegenwoordig kun je snel contact met ver weg hebben, en als de andere kant van de lijn ook snel reageert, ben je rap wijzer. Binnen een uur had ik twee mailtjes uitgewisseld met de meneer achter de site. 


Na mijn eerste reactie (hier achter de computer, niet in de mail) die ongeveer aldus ging: "Godverdomme, hebben ze mijn idee gejat." Dacht ik na een tijdje: "En dan? Jij bent toch voor open source?" Bovendien wéét ik helemaal niet of ze daar in Twente geïnspireerd zijn door mijn blog of dat ze gewoon zelf eens naar hun boek "Mechanica voor bouw,- weg,- en waterbouwkundigen, deel 1" hebben gekeken. Ik zeg dat omdat die meneer civieltechneut is van zijn vak, inmiddels gepensioneerd. 

Als dat plaatje in míjn boek stond, stond het ook in zíjn boek tenslotte. De Romeinse boog. Niet ver van Riudecols staat een prachtig voorbeeld, het aquaduct van Tarragona:


Tarragona, "Pont de diable" Romeins aquaduct, 1e eeuw na Chr.
Ik zal niet zeggen dat ik daardoor geïnspireerd was, al hebben we er wel een keertje met het gezin overheen gelopen. Leuk stadje, Tarragona, er is nog veel meer goed geconserveerd oud-Romeins. 
Welnu, de mailwisseling. In de tweede mail uit het Oosten des lands stond een zinnetje dat je als iets minder vriendelijk zou kunnen interpreteren:

"Jaco,

Onze vinding is beschermd met Europese modelrechten op de blokken en octrooi op de machine"


Nounou. Europese modelrechten op de blokken! Kun je zomaar een model konfiskeren dat al een jaar of 2500 bestaat dan? Octrooi op de machine??? Ik kreeg een fotootje opgestuurd, het lijkt toch wel erg veel op een houtbewerkingsmachine die elke timmerfabriek gebruikt. 



Plaatsen sluitsteen in Romeinse boog
Wat de genoemde uitdrukking juridisch voor gevolgen zou kunnen hebben, weet ik niet. Wel vind ik het een beetje vreemd dat mijn ideetje (de toepassing van een bestaand kunstje op een ander materiaal) voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking zou kunnen komen. En moet ik dan straks betalen aan iemand anders voor het toepassen van mijn eigen intellectuele gedachtengoed?

Ik ben Samsung niet, of Apple, dus lijkt het me niet zo'n blits idee om juridische stappen te nemen. Of ik eerder was of later is toch hoogstens interessant voor de geschiedenisboeken. 

En dan nog. Ik leerde vroeger dat Laurens Janszoon Coster de boekdrukkunst heeft uitgevonden. In Duitsland heet hij Johannes Gutenberg. In België Dirk Martens. En waarschijnlijk was het gewoon de Chinees Pi Chang drie eeuwen eerder.....
Als we (die meneer uit Twente of ik of derden) er al in zouden slagen iets wezenlijks met dat idee te doen. Zoals elders opgeschreven, voorlopig heb ik nog een hele rits twijfels, dus die vermelding in de geschiedenisboeken of zelfs WIKI is niet hetgeen me het allermeest bezighoudt.

Of die bogen nu naar Henk, Jaco, Michel, Klaas of Piet worden gedoopt, who cares? 


PS Kon het niet laten, toch nog even naar de Europese Modelrechten-regelgeving gegoogled. Ik kán het aanvechten, als de aanvraag is gedaan nadat ik -simpel te bewijzen- mijn idee aan het www heb toevertrouwd. En ik ken gespecialiseerde advocaten.......... 


maandag 15 december 2014

Claraboya

Juanca en ik zijn weer een weekend in Riudecols geweest. En niet voor niks, want er zit nu een dak op het semi-onderlandhuis. Die tegels op het dak zijn bedoeld om het dak daar te houden waar het hoort te zijn totdat de isolatie en de grond als ballast/groen wordt aangebracht.
We hadden ons nauwelijks omgedraaid of er barstte een storm los over Catalonië die oa in de provincie Girona tot ontwortelde bomen heeft geleid. En zelfs een door een omgewaaide boom gedoodde voorbijganger.
We hadden ons nauwelijks, maar dus wel omgedraaid. Of mijn betontegels het natuurgeweld hebben doorstaan ga ik één dezer dagen beschouwen. Het blijft lastig, bouwen met afstandsbediening.


Het nieuwe dak nog zonder groenlaag
Achteraan zie je wat extra zwart kunststof. Dat is de claraboya. Claraboya betekent gewoon lichtkoepel, maar ik vind het woord te mooi om het niet in de oorspronkelijke taal op te schrijven. 

De claraboya
Van binnenuit geeft dat licht, zoals op onderstaande foto te zien is. Licht straks in badkamer, slaapkamer en woonkamer/keuken.

Overbelichting door de lichtkoepel
Dus nu zit ik hevig in dubio: Ga ik eerst de binnenkant afmaken, eventueel met hulp van mijn Roemeense vriend Adrian die tegelzetter is en goed kan stucen, of probeer ik in februari/maart eerst een paar Holandesi te motiveren om het dak van een laag aarde te voorzien en die grijzen betonnen muren te bekleden met aldaar aanwezige natuursteen, een pared seca te bouwen? Dat ziet er dan ongeveer zo uit:

Beginnetje pared seca 

Of zal ik het één doen en het ander ook?

donderdag 27 november 2014

Stap voor stap

Het zat weer niet mee in Riudecols. Beter geformuleerd, het weer zat niet mee in Riudecols. Althans, je moet wel over een strakke optimistische levensvisie beschikken wil je het feit dat het steeds (hard) regent als ik daar aan het werk ga, beschouwen als een vóórdeel. Een voordeel omdat we nu al meerdere keren water hebben kunnen halen in de Riera de Riudecols. Die ligt vlakbij het bouwterrein waar we nog geen watervoorziening hebben. Onder normale omstandigheden, bijvoorbeeld toen de auto van Google's streetview er februari 2013 langsreed, ziet de Riera er zo uit:

Riera de Riudecols, "doorwaadbare" plek naar het strohuis

Dat beton is de plek waar wij waterputten. Aan de stroomafse kant, je ziet meteen waar. Inmiddels is de -op deze foto recent gemodelleerde- waterloop alweer behoorlijk veranderd. Juanca, mijn collega in de strijd was een keer op weg naar zijn terrein toen het hem onmogelijk was over die betonnen "weg" met de auto naar de overkant te komen. Het kan verkeren in de kuststrook. Men noemt dat hier "Riuada" als die droge beddingen zich in no-time transformeren in werkelijk woeste stromen. Er verdrinken ook jaarlijks mensen als het hard regent op zulke plekken.

Afgelopen dagen was er geen verdrinkingsgevaar, maar als het 's morgens om 8 uur maar steeds niet licht lijkt te willen worden, heb je pech. We hebben de gelegenheid maar te baat genomen om op de weg naar het terrein een afslag te nemen met onbekende bestemming. Kon ik gelijk de mountainbike-mogelijkheden in kaart brengen. De mountainbike-mogelijkheden zijn werkelijk uitstekend! Zo goed dat ik midden in die plensbui op zeker moment heb besloten uit te stappen om mijn 4x4 Panda over te schakelen op daadwerkelijk 4x4. Daarvoor moet je uitstappen om iets aan de achterwielen te verdraaiien. Zeiknat, maar wel tevreden dat we daarna de auto in ieder geval óp het leemspoor konden houden. Helemaal vertrouwen op 4x2 deed ik het niet.

Desondanks hebben Guillem, mijn Catalaanse hulp, en ik lekker kunnen werken gedurende twee dagen. Mét water, dat dan weer wel, zodat de muren rondom op hoogte zijn en de moerbalk van het huisje geplaatst is.

Om de treurigheid compleet te maken: Komend weekend zou ik met Joep en Juanca & vrouw het dak gaan aanbrengen. Zodat ik de komende maanden gewoon droog aan de afbouw aan de slag kan.
Doen we even de weersvoorspelling voor zaterdag en zondag erbij:

Weersverwachting Riudecols voor het komend weekeinde

Ik zou liegen als ik zeg dat ik daar vrolijk van word, al lijkt er een kleine kans te zijn dat er zondagmiddag een enkele opklaring langs gaat komen.
Met zulke vooruitzichten ga ik geen twee dagen en 5 uur sturen mijn weekend in. Er zijn grenzen.

Nachrift: Kijk hier maar eens wat er uiteindelijk is gebeurd in de buurt, waar zaterdag uiteindelijk 334 l/m2 is gevallen, een soort van all-time-dagrecord. In Riudecols zelf viel het reuze mee. Precies 0,85*43 = 36 liter. Knappe meisjes, die weeronliners!

zaterdag 4 oktober 2014

Asjemenou

Het stroproject heeft afgelopen week zijn doorstart gekend. Dat klinkt vriendelijker dan op te schrijven dat na de eerder gemelde aanvaringen met de landeigenares en de ontdekking van een soort vastgelopen ark van Noach met (knaag)dieren uit de Middellandse Zee-regio het doel om een strohuis te maken is bijgesteld.
Tot nader order ben ik nu bezig met het maken van een Onderlandhuis. Zoals deze:


, maar dan anders. Ik had de foto als eens eerder geplaatst, meen ik. Ter illustratie van de huidige gang van zaken is het een aardig plaatje. 
Afgelopen week zijn we met vier buurmannen en een betaalde kracht bezig geweest het stro dat van vorig jaar restte grotendeels te demonteren en hebben ratten-vijandige betonstenen aangevoerd en tot muren getransformeerd. 
Eén van de buurmannen is cameraman van beroep en hij zal binnenkort, hier ook te vinden vermoedelijk, een kort filmpje op het WWW plakken met impressies van de afgelopen week.
Ondanks dat de buurmannen aanvankelijk dachten een strohuis te komen helpen bouwen in plaats van te helpen demonteren, was de sfeer lang niet slecht. Hier een plaatje van het team:
Doeke, Guillem, ik, Wim en Lon
De strobalen achter de werkers worden misschien nog verwerkt tot buitenmuur. Op de voorgrond zie je de betonstenen die in de bouwput, letterlijk, want we hebben een meter extra laten uitgraven, de contouren vormen van het Onderlandhuis. 
Nu ik dit jaar geen hernia lijk te hebben overgehouden van een weekje werk, ga ik meteen maar door ook. 








donderdag 11 september 2014

Ratten en rasta's

Rosa, de eigenaresse van de amandelgaard waar ik bezig ben, is bang dat een constructie van stro ratten aantrekt. Hoe zij daar bijkomt? Naar het schijnt kent zij één of twee verhalen van mensen die iets met stro hebben gebouwd waarna die constructie is "opgegeten" door de ratten. En dat is onprettig natuurlijk.
Nu ken ik in ieder geval één van die twee woningen. Die wordt gebruikt door een gezin die vallen binnen de groep die hier met "rasta's" wordt omschreven. Het zijn inderdaad meestal mensen die een rasta-kapsel hebben, maar dat hoeft niet. Honden hebben ze meestal ook, liefst van die lekkere grote.
Ze zijn vrijwel allemaal afkomstig uit de agglomeratie van Barcelona en hier naartoe gekomen voor de vrijheid. Net als wij een beetje, maar er is toch een verschil. Ten eerste hebben wij geen huisdieren. Ten tweede, ik heb heel wat van die jongens en één meisje aan het werk gehad, zijn het blowers, dat hoort er ook bij. Net zoals Rosa trouwens. Ten derde hebben ze meestal een stelletje piercings door hun neus, tong, wenkbrauwen en oren, verder kan ik het niet zien. En dat al heel lang, nog voordat piercings en tatoeage mainstream werden. Uiterlijk zijn er zeker verschillen met ons.
Innerlijk ook. In ons dorp hebben we altijd wel een aantal rasta's wonen. Tegenwoordig gelukkig wat minder, en dat zeg ik vanwege de hondestront. Gedurende de hoogtijdagen van de rasta-invasie in Berrós, waren er zeker tien van die enorme beesten. Die, de boer had ook loslopende honden destijds, het toegangspad van ons huis gebruikten als overgangsgebied van hun respectieve territoria. Alsof je met Risk afspreekt een wissellandje in te stellen om geen grote legermachten te hoeven verliezen om een bonuskaart te kunnen krijgen.
Het gevolg laat zich raden. Het pad naar ons huis lag meestal bezaaid met enorme hoeveelheden hondestront. Dat is nu gelukkig voorbij. Maar als ik er iets van zei tegen mijn rasta-medewerkers die eigenaar van zo'n beest waren, zeiden ze doodleuk dat het gratis organische mest was. Meerdere malen heb ik overwogen de gratis mest voor ons huis te verzamelen en bij hun huis voor de voordeur achter te laten op een donkere avond. Dan heb je de volgende ochtend ruzie omdat je asociaal bent, dat wel.
Terugkomend op Rosa en de ratten, wat zegt Wiki?

De bruine rat was en is de oorzaak van veel overlast voor de mens. Dit heeft de mens echter ook voor een groot deel aan zichzelf te wijten. De bruine rat kan zich namelijk zo goed in de buurt van de mens handhaven, omdat die zijn afvalprobleem vaak niet netjes oplost(e). In een stad waar het riool was gemoderniseerd verdween het rattenprobleem grotendeels.

Smeerlappen trekken ratten aan staat daar eigenlijk. En dat is nou precies wat mijn punt is. Dat huis dat volgens Rosa door de ratten is verzwolgen wordt bewoond door een beetje viezige rasta's. Voorzover dat adjectief geen pleonasme is. Ze hebben uiteraard honden, ze hebben een aantal ezels en ik meen die man weleens te hebben horen zeggen dat hij zich niet doucht omdat dat de natuurlijke bescherming van de huid aantast.
En dieren met gif proberen te verwijderen is ook onnatuurlijk. Dat hebben wij gedaan toen wij ons huis kochten. In die vieze oude stal hadden wij ook wat ratten als medebewoners. Bleken gelukkig niet resistent.

Dus voor het huisje van Joep hebben wij géén anti-ratten scherm om het stro heen gemaakt. Maar Rosa stáát erop dat ratten niet in het stro kunnen komen. Mijn argument dat als ratten zo van stro houden al die reusachtige pakhuizen met stro dus Hamelen-achtige kolonies zouden moeten huisvesten is zaaien op een droge akker.
Ratten eten geen stro, want daar zit haast alleen maar koolstof in. En ze hebben eiwitten nodig. Wat ze wel doen is in stro en hooi nesten maken, lekker warm, om elders hun voedsel te vergaren. En dat is nu precies de reden dat wij op onze composthopen nooit vis,- en vleesresten gooien. Eiwit is dat.
Die strobalen die ik vorig jaar november heb achtergelaten in Riudecols zouden dus inmiddels vergeven moeten zijn van de ratten. Toch eens aan Rosa vragen.......

Terug naar de website

woensdag 10 september 2014

Bouwfoutje?

Coaches en leermeesters

Mijn oom en leermeester (geen coach!) had binnen het familiebedrijf de naam dat hij altijd op de bouw verscheen op het moment dat er geknoeid werd. En hoewel het adagium onder de werknemers was: "Wij zijn knoeien gewend" heerste er toch een zekere spanning op het moment dat de heren aan het knoeien gingen. Ik heb wel eens meegemaakt dat er een leerling naar buiten werd gestuurd om op de uitkijk te gaan staan en te waarschuwen of oomlief aan kwam rijden in zijn aannemers-auto.
Hem werd dus een zesde zintuig toegedicht. Je kunt erover twisten of dit soort observaties klopt. Meestal is het zo dat er genoeg geknoeid wordt zonder dat iemand het ziet. En die keren dat je betrapt wordt, worden dan in het geheugen opgeslagen. Aan de andere kant weet iemand met ervaring uiteraard welke details lastig uitvoerbaar zijn en derhalve in aanmerking komen voor een minder gecompliceerde knoei-ingreep. Een leermeester zegt dan: Dat doe je niet goed, dat moet beter. Terwijl een coach zegt:..........(dat zou ik eigenlijk niet weten).

God zegen de greep

Zelf loop ik ook al weer een paar jaar rond in het vak. Dus krijg ook ik regelmatig te horen van mijn personeel dat ik nét op het verkeerde moment de bouwplaats betreed. In tegenstelling tot mijn oom werk ik vaak ook zelf mee en moet daardoor regelmatig de aanvechting onderdrukking om te knoeien. Het is een beetje de 80/20 regel. Goed is goed genoeg, maar soms wéét je dat het eigenlijk net niet goed genoeg is. 79 of lager.
Zo ook bij een detail van het huisje wat Joep en ik en de rest hebben gemaakt. Er was één aansluiting met de grond (dat heb je als je half ondergronds bouws, aansluitingen met de grond) waarvan ik toen ik er mee bezig was dacht: Dit zit niet helemaal lekker. Die balen lagen te dicht bij de grond, bovendien waren het balen die een beetje nat waren geworden tijdens het transport. Eigenlijk zou ik.........Maar niet dus. Ik had haast, het goede materiaal om het béter te doen niet direct voor handen. God zegen de greep.

Stank

Franka is overgevoelig voor bepaalde luchtjes. Rioolgerelateerd om het met grove pennestreken te omschrijven. Nu dus ook. Als we de deuren van Joep's huis een nachtje dichtlaten (er is -nog- geen mechanische ventilatie) ruikt zij bij binnenkomst een onaangename geur. Het stinkt! Joep en ik ruiken ook wel vaagjes iets wat niet helemaal fris is, maar niet meer dan dat. Alsof je na de ochtendplas nog even teruggaat naar je bed. Niet helemaal fris, maar stinken?
Hoe dan ook, dat brengt ons tot het vermoeden dat er toch wat stro is dat -licht, zou ik zeggen- aan het rotten is. Volgens Joep, die zojuist een geur-onderzoekje heeft gedaan, is het het sterkst aanwezig in een bepaalde hoek van het gebouw. Je raadt het al. Mijn hoekje. Zou zomaar een bouwfout kunnen blijken te zjn.

Oplossing

Nu is dat hele gebouwtje van Joep een experiment. Er hoeft niemand permanent in te wonen en de oplossing voor het vermoedelijke foutje is vrij eenvoudig. Balen eruit, de aansluiting met de grond met niet rotgevoelig materiaal maken tot een fatsoenlijke afstand van die grond en indien nodig een paar nieuwe balen erin.
Toch ga ik het niet doen, voorlopig. In de eerste plaats hebben we pas een paar dagen geleden in die zone de afwatering eindelijk goed in orde gemaakt. Dus het zou zomaar kunnen dat nu de vochthuishouding is verbeterd en de hele constructie langzaam het bouwvocht aan het kwijtraken is, het rotten stopt.
Eerst maar eens de winter afwachten, zeg ik.

Dan sturen we Franka in het voorjaar nog eens die kant op.

Terug naar de website




Cool!

Zo, zomer voorbij, we gaan binnenkort weer verder met het strohuis. Deze week ga ik praten met Rosa. Het bleek dat de communicatie via Juanca, haar man, toch wat veel storing op de lijn heeft gebracht. En formeel is Rosa de eigenaar van het perceel, dus zij wil ook iets te vertellen hebben. Dat is wel begrijpelijk.
Bij het gesprek kan ik ervaringen meenemen die we inmiddels op hebben gedaan met Joep's bouwsel hier in de achtertuin. Joep's huisje is namelijk min of meer klaar. Er hebben zelfs al mensen in gebivakkeerd afgelopen zomer. Al bestond de buitenkant destijds nog uit zichtbaar stro, inmiddels is dat bekleed met ruwhouten planken met een naad. Voor de ventilatie is dat.
Wat nog leuker is om te melden: Joep's huis is in zekere zin geslaagd te noemen. Geslaagd dan toch in ieder geval als we naar het door hem gehanteerde (en ook voor mij belangrijke) uitgangspunt kijken. Het huisje van Joep is namelijk koel. Cool dus!
Feitelijk is het zelfs bijna zorgwekkend koel. Het koelt ´s nachts af tot een graad of 16. En als je overdag niet de deuren wijd openzet, blijft het een graad of 17, maximaal 18 als het buiten erg warm is. Dat is wel mooi, als het dan tenminste ´s winters niet verder zou afkoelen dan tot een graad of 12, 13 of 14.

Wel een spannend avontuur eigenlijk! Hieronder de foto's:

De zijkant afgewerkt met ruwe planken en naden voor de geventileerde spouw

De bovenkant met het vegetatiedak, plaggen uit de omgeving

Panorama van de terraskant, let op het uitzicht in de weerspiegeling!
De uitstekende balken zijn voor een pergola, indien het te zonnig/warm blijkt.


Terug naar de website


vrijdag 31 januari 2014

Fiasco 2

Gisteravond na thuiskomst las ik een interview met Salim Ismail. Wie is deze man? Welnu, Salim Ismail is de veertigjarige directeur van Singularity. Wat is Singularity? Ik stel deze vraag in min of meer retorische zin, dus beantwoord ik hem zelf. Singularity University is een door Google en de NASA opgerichte universiteit. Erg Amerikaans ben ik geneigd te vinden: zet slimmerds bij elkaar en vindt uit, zoiets. Een -typisch Amerikaans?- vooruitgangsgeloof, gecondenseerd in leuzen als: "Wat is de oplossing voor de werkloosheid en economische stagnatie in Spanje? De Silicon Valley methode!" Durf, investeer en zijt niet bang om op je bek te gaan.
Wij polderaars vinden dat maar zozo. Als ongeveer 0,01% van de Apps uiteindelijk geld oplevert, zijn er dus voor elke succesvolle App 9999 mensen/clubjes die zich met hart en ziel aan de uitwerking van een briljant idee hebben geweid, die nog niet eens de kosten eruit hebben. Het winnaarsverhaal wordt hiermee genuanceerd, want levert die ene succesvolle App werk op voor alle 10.000 personen? Vermoedelijk niet.

Aan de andere kant kan de attitude die ze in die kunstborsten-vallei schijnen te hebben, ons sceptici toch ook wel wat leren. Meer in het bijzonder de idee dat een goeie mislukking meer waard is dan een marginaal "succes".
Mij persoonlijk in elk geval wel. Niet dat ik grote successen nastreef met mijn strobouwsel, maar wel dat ik door een frisse blik in staat was om een paar ideeën die ik had met elkaar te verzoenen. Waardoor ik voor Joep's huisje een leuk plannetje heb bedacht. Daarover later meer.



Terug naar de website

maandag 13 januari 2014

De plek

Het plan moet uitgevoerd gaan worden op de volgende locatie. Een verwaarloosde amandel,- en olijvengaard vlakbij de bewoonde wereld, de steden Reus (15 min)  en de prachtige oude Romeinse stad Tarragona (22 min) binnen handbereik.
Het strand is ook een kwartiertje, en de plek zelf is rustig gelegen net aan de grens van het Parc Natural Serra de Montsant.
Tenslotte zit je op vijf kwartier van Barcelona, zonder nadere toelichting, en anderhalf uur van de Delta van de Ebro, één van de mooiste vogelgebieden van Europa.
Vanaf de gaard heb je vrij uitzicht. Aan de horizon zie je nog net het silhouet van Port Aventura, het symbool van de Costa Daurada en het massatoerisme, maar vooral de zee. Van alles wat de Middellandse Zee voor veel mensen minder aantrekkelijk maakt, de drukte en de grote hoeveelheden appartementgebouwen heb je precies geen last. Alles wat de Middellandse Zee juist aantrekkelijk maakt voor iedereen zoals het klimaat, het eten, de cultuur en de prachtige natuur krijg je er zo bij. Het is kort samengevat een prachtplek in het achterland van het massatoerisme. Rust & natuur in overvloed met al het moois wat ooit heeft geleid tot de massaficatie voldoende dichtbij voor hen die dat leuk vinden.
Het Middellandse Zee klimaat maakt het tot een prima bestemming voor het voor,- en najaar. De bereikbaarheid vanuit Nederland en België is met regelmatige vluchten door Ryanair vanuit Bremen, Weeze, Eindhoven en Charleroi op Reus/Barcelona (15 min) zeer goed.

 photo P1060621SantBertomeu.jpg

zondag 12 januari 2014

Fiasco?

Het is al weer even geleden. In november zijn we naar de elders beschreven locatie geweest om de door mij bedachte experimentele stro-constructie te bouwen. Ik zeg we, want behalve ikzelf waren er drie Nederlandse middelbare heren overgekomen (Doeke, Roald en Joost geheten) en Juanca, de eigenaar van het land, was er ook. Juanca staat op deze foto toen hij de Nederlandse brigade de laatste werkdag vergastte op "Carn à la brasa". Wij zouden zeggen barbecue. Doeke, Roald en Joost moesten wel weten dat ze in Catalonië waren geweest, vond Juanca.

                                         ©doeke fennema/kleurcorrectie: ernaschmidt, voorkleur
Het was gezellig. Niet in het minst omdat één van ons in een relatiecrisis verkeerde, waardoor de avondlijke gesprekken een sterk persoonlijk karakter kregen. Behalve Doeke kende ik die mannen helemaal niet en zij elkaar onderling eigenlijk ook nauwelijks. Dat heb je met mannen, ze delen een gemeenschappelijk klein dingetje (stoere auto's bijvoorbeeld) en sluiten zich vol overgave aan bij een clubje. In dit geval waren zij drieën lid van het clubje: "Dingen doen met de mannelijke nakomelingen waar de vrouwelijke leden van het gezin niet voor te porren zijn." Geen stoere auto's, maar kamperen in december en je handen warmen bij het kampvuur, van die dingen. Zelf ben ik geen lid van hun club, en ook al gaat het lidmaatschap geloof ik via ballotage, waardoor het in zekere zin een eer zou zijn om lid te mogen worden: laat maar, ik ben niet zo van kampvuren. Juanca kon niet alle gesprekken over de relationele problemen volgen, maar woont zelf tegenwoordig weer samen met de vrouw waarmee hij vroeger getrouwd was, toen gescheiden en nu hun relatie omschrijft als:  "Ni con ni sin", of in de oorspronkelijke versie: "Ni contigo, ni sín ti tienen mis penas remedio; Contigo porque no vivo, ni sin ti porque me muero" (Niet mét en niet zonder jou ben ik  gelukkig; Niet met jou omdat ik niet leef, niet zonder jou omdat ik dood ga.") en dus aan een half vertaald woord genoeg had.........

Op de foto hieronder ben ik te zien in wat je een contemplatieve houding zou kunnen noemen. Dat heeft twee oorzaken. In de eerste plaats was de hernia waar ik al twee maanden last van had door dat bouwen tot volle ontplooiing gekomen. De helft van de tijd kon ik mij slechts op mijn knieën verplaatsen. Niet prettig.

In de tweede plaats was ik gedurende de nacht voordat deze foto werd gemaakt tot de conclusie  gekomen dat het bouwen van een boog zoals ik het wilde proberen, je ziet onder mij een boel kromme dingen liggen, niet zou lukken die week. Een fiasco dus?

                                                ©doeke fennema/kleurcorrectie: ernaschmidt, Voorkleur
Ja en nee. Het fiasco was dat ik, ondanks avonden lang twijfelen, toch voor een experiment had gekozen dat op deze manier niet werkt. Nee, het was geen fiasco omdat dat natuurlijk precies het doel is van een experiment: Kijken of iets werkt.

Inmiddels heb ik een nieuw plan. In zekere zin aanvullend, want die hoop strobalen op de foto gaat dit voorjaar alsnog worden omgezet in een vorm die op een gebouw lijkt. De heren van de kampvuur-club willen zelfs graag terugkomen.
Het nieuwe plan ga ik hier bij ons huis verwezenlijken. Joep moet een  profielwerkstuk  maken en wil dat gaan doen over duurzaam bouwen. Een beetje aangestoken door de gekte van zijn vader, denk ik. En wat is er nou leuker dan naast de theorie een praktijkproef te doen? Dus ga ik hier samen met Joep en andere gezinsleden een ding maken waarin je kunt kamperen. Joep wil er zelfs een tijdje in gaan wonen, zo meldde hij gisteravond. Komende zomer gaat dat ding in de verhuur én het zal dienst doen als eerste prijs voor de fotowedstrijd die we houden om onze website te vernieuwen.

Als dat geen synergie is.......

Terug naar de website

donderdag 10 oktober 2013

Plaggenhut

Het heeft iets armoedigs, zo'n plaggenhut.



Ik wist dat absoluut niet, maar zie net op Wikipedia dat één van de maatregelen in de in 1901 aangenomen Woningwet het verbod op het wonen in een plaggenhut was. Zou zo maar het motief kunnen zijn dat de hedendaagse aanhangers van vegetatiedaken (of groene daken of sedumdaken of mosdaken) het woord plag nooit in de mond nemen. In plaats daarvan wordt in ronkende bewoordingen verhaald van de voordelen van vegetatiedaken:

Een vegetatiedak biedt tal van voordelen. Vegetatiedaken zijn isolerend, bufferen water en ontlasten het riool, beschermen tegen mechanische belasting, temperatuurwisselingen, IR en Ultra Violet en verlengen daarmee de levensduur van een dak met zo'n 100 tot 300 procent. 

Cradle tot Cradle & Xeroflor vegetatiedaken

Xeroflor vegetatiedaken werken volgens het principe Cradle to Cradle. Het 80.000 m2 grote Xeroflor mos-sedumdak op het project Ford Rouge Factory USA.naar ontwerp van William McDonough en Dr. Michael Braungart.is het grootste Cradle tot Cradle vegetatiedak ter wereld.

Nog meer voordelen van vegetatiedaken

Andere voordelen van het Xeroflor vegetatiedak systeem zijn onder andere de geluidsabsorptie, opname van fijn stof, de opname en afbraak van schadelijke stoffen; een bijdrage aan de ecologische infrastructuur ten aanzien van flora en fauna. Een begroeid dak kan gerealiseerd worden met mossen, sedums, kruiden en of grassen.

En dit is dan nog de promotie-taal van een traditioneel bouwbedrijf als de BAM, moet je eens gaan buurten bij de echte believers. Je kunt echter ook gewoon zeggen: plaggendak. 

Nog een aardig stukje historie: In veel Nederlandse gemeenten was tot 1901 het ongeschreven recht van toepassing dat wanneer een huis in één dag werd opgetrokken, mits de volgende ochtend bij zonsopkomst de schoorsteen rookte, dit werd gedoogd. Dan kun je het ook niet al te ingewkkeld maken:



en krijg je zo'n resultaat:



Die borstwering (stukje verticaal) is dan ook nog voorbehouden aan de luxere variant van de plaggen-bouwsels. Al met al ziet het er toch vooral uit als een weggezakt huis. Alsof de NAM ook in die tijd al gas aan de bodem onttrok.
(Overigens, in Colombia waar ik ooit stage heb gelopen gaat het net zo. De landarbeiders die land bezetten, bouwen in één dag een huis zodat zij meer rechten tegenover de grondbezitters hebben:)



Ik begin hier over plaggen omdat ik aan het nadenken ben over een eenvoudiger uitvoering voor het stropaleis op ons terrein (Joep's project, zie: Fiasco? ). Als tent, zo bedacht ik mij, is een van strobalen/hout gebouwde plaggenhut wel acceptabel. En om dan het plastic wat gebruikt wordt voor het waterdicht maken aan het zicht te onttrekken is afplaggen het makkelijkst en snelst. En deze zin opschrijvend, weet ik ook ineens wáár we gaan bouwen! Hoe handig toch, dat hardop denken.

dinsdag 8 oktober 2013

Comfort 3: Binnenruimte/ruimte

Een paar jaar geleden had ik hier een gesprek met een klant. Het ging over zijn nieuwe huis. Hij had enkele jaren daarvoor een huis laten bouwen van 600m3 (zeg 200m2) en dat werd naar zijn zeggen te klein. Met de gezinsuitbreiding (2 kinderen) die zich sindsdien had voltrokken vond hij de leefruimte onvoldoende. Bovendien, zo zei hij, had hij zich vergist tijdens het opstellen van het programma van eisen. Hij wilde nu een PassiefHuis. Met een inhoud van minstens 900m3.
Ik heb daar een dubbel gevoel bij. Het PassivHaus is een Duitse uitvinding een beetje vergelijkbaar met de A/G labels die voor koelkasten, wasmachines en auto's bestaan. Daarmee bedoel ik dat die labels weliswaar informatie aan de consument verstrekken over het relatieve energieverbruik van het onderhavige consumptiegoed, maar dat het absolute verbruik niet meetelt. Een Smart Fortwo met een verbruik van 3,3 l/100km krijgt zo een B-label, terwijl een BMW 7-serie met een verbruik van bijna 7 l/100km een A-label mag voeren. Ik vind dat een beetje raar, want ik vind dat iemand die in die Fortwo stapt om naar zijn werk te rijden minder energie verbruikt en daarvoor best beloond zo mogen worden met een "A". En zo is dat met het PassivHaus ook ongeveer. De energieprestatie wordt hierbij gerelateerd aan het verbruik voor verwarming per m2/jaar, waarvoor een hele strenge norm geldt. Voor het elektraverbruik wordt geen zeer strenge eis geformuleerd.
Dus je kunt een flinke "BMW" laten neerzetten met een "A"-label, en dat vind ik ook een beetje raar. Als je de muren eindeloos isoleert, driedubbelglas, gebalanceerde ventilatie, volledige kierdicht (ze komen zelfs de luchtdichtheid meten als je het certificaat wilt verkrijgen) enz. enz. lukt het echt wel om naar dat verbruik van 15 kW/m2/jaar terug te gaan. Dus je bouwt een soort energiefort, met een enorm primaire energie & materiaalverbruik -daar gaat het ook niet over in die normen- wat je de eerste tachtig jaar energetisch niet terugverdient met je lage verbruik.
Een dergelijke redenering hing ik ook op ten overstaan van die meneer (minder m3 betekent dat oa). Daar vond ik absoluut geen gehoor, want volgens hem moet je huis  bij je persoonlijkheid passen. Dan ben ik wel zo'n beetje uitgepraat.
Deze weer eens iets te lange inleiding moet ertoe dienen om argumenten aan te dragen waarom ik een klein huis wil bouwen. Superklein zelfs. Afgezien van mijn private ambitie om te bewijzen dat "klein", mits uitgevoerd in een goed doordacht ontwerp, wel degelijk "fijn" kan zijn, zijn er de volgende motieven om klein te bouwen:
-klein betekent minder materiaalverbruik, zeker bij een deeltijd-gebruik van belang;
-klein betekent altijd minder energieverbruik als je moet gaan verwarmen (of koelen);
-gezien de locatie van het object kun je  95% of meer van de tijd buiten leven. Daar is ruimte genoeg om grote eettafels neer te zetten. De binnenruimte moet voldoen als refuge waar je in die sporadische gevallen goed uit de voeten kunt. En cosy van een houtkachel geniet in het voor,- en najaar.

Dus protoype 1 (zie definitief ontwerp) krijgt één slaapkamer, één ruime wc, een goede douche, een praktische keuken en een zitruimte van ongeveer 4* 4 (die supersnel lekker op temperatuur is).
Is dat ruim? Nee, niet erg, maar m.i. ruim voldoende als je het 's avonds 11 uur wat frisser krijgt of, waarschijnlijker nog, als je overdag verkoeling komt zoeken.

Ccomfortabel? Ik denk het wel, superpraktisch, weinig schoonmaakwerk....

Comfort 2, Binnentemperatuur

Belangrijk voor een prettig verblijf lijkt me de mogelijkheid van verkoeling in de zomer. Eigenlijk is dat het begin van het hele plan. Semi-ondergronds, goed geïsoleerd. Dan blijft het binnen koel door de bodemtemperatuur. Gaat dat werken?
In Arizona in de Mojave woestijn is het idee ooit ontstaan. Een groep tegenbewegers hebben daar met met aarde gevulde oude autobanden gebouwen gemaakt min of meer onder de grond maar die in ieder geval als kenmerk hadden dat de dikke muren uit leem bestonden. Zoals vroeger in Mali en waar al niet, maar dan met oude autobanden of lege flessen als wapening:




Deze is een beetje ondergronds, en op deze zijn die autobanden goed te zien.



Geinig. Maar ik heb geen zin om autobanden vol te gaan stoppen met leem. En zoals je op beide plaatjes ziet, uiteindelijk hebben ze een gewoon dak samengesteld uit hout (is niet altijd zo, I know).
Kom ik er al surfend achter dat de term "©earthship" aan copyright onderhevig is, krijgen we dat weer..
Het idee van die woestijnverblijven is dat met die dikke muren de thermische massa zorgt voor middeling van de dag/nachttemperatuur. Wat moet kloppen, en voor een woestijnklimaat een goed idee lijkt te zijn. .

Ik werk wel met thermische massa maar wat betreft muren/dak zit die aan de buitenkant. Aan de binnenkant zit juist de isolatie, het stro. Ik vind dat voor een vakantiehuisje logischer. Een grote thermische massa dempt, maar als je een weekendje naar een huisje gaat en je moet dan eerst de thermische massa  opwarmen, dan is het na een intensief stookweekend zondagavond net te doen. Maandag, dinsdag en woensdag ook nog wel, maar dan ben je al weer aan het werk.
Aan de ander kant maak ik dus niet optimaal gebruik van de mogelijkheid van verkoeling in de zomermaanden. Kom dat goed? En is er iets zinnigs over te zeggen? Ik ga het proberen.



©david mackay Verloop van grondtemperatuur/diepte over het jaar, bij een gemiddelde buitentemperatuur van ruim 11°C. Depth 0/3 correspondeert met een diepte in m van 0 tot 9m.

Het bovenstaande grafiekje betreft een simulatie voor het klimaat in het VK. In mijn geval zijn de uitgangspunten iets anders. De gemiddelde jaartemperatuur in Riudecols is 15,8°C met maxima van 24 in de zomer en minima van 9,5°C in december/januari.
Ik ga uit van een overeenkomstig patroon -die McKay is fysicus, ik kan dat niet uitrekenen- en dan zal de temperatuur een meter of 8 onder de grond gelijk zijn aan het jaargemiddelde van de buitentemperatuur, dus 16°C. Op 4m, de vloer van mijn huisje, oscilleert de temperatuur in theorie dus tussen een minimum van 14,5°C in maart/april tot 19°C in oktober/november. Als dat huisje ook gevuld was met grond, wat natuurlijk niet zo is. Maar het zegt iets over de potentie om die vloer voor verwarmingsbron dan wel koelingsbron te gebruiken.
(In ons eigen huis staat de benedenverdieping voor de helft in de berg. De empirie van hier lijkt aardig overeen te komen met het model...)

Temperatuur

De vraag waar ik ook mee had kunnen beginnen: Wat is nu een comfortabele binnentemperatuur? De regel die tegenwoordig voor gebouwen wordt gehanteerd is 25°C in de zomer, 20°C in de winter. Een random steekproef bij Franka bevestigt deze waarden.

Terug naar de bodem

Uitgaande van de veronderstelling dat strobalen afgedekt met een behoorlijke laag aarde ervoor zorgen dat 's zomers de opwarming daarvandaan zeer gering zal zijn, vermoedelijk niet meer dan de verkoeling van die koude vloer van 18°C, hoef ik dus alleen maar de ventilatielucht te koelen. Dat is niet zo moeilijk! Kunstmatige ventilatie wilde ik toch al aanbrengen. Als ik de aanvoerpijp van die ventilatie via een redelijk lang circuit op 3m onder de grond aanleg zal de ventilatielucht van 30°C (op de warme uren van de dag) het gebouwtje binnenkomen op een temperatuur ergens tussen 20°C (de grond) en 30°C (zo warm is die lucht). Hoe warm precies kan ik niet uitrekenen, het is afhankelijk van de warmteuitwisseling, de snelheid waarmee de warmte zich in die grond verspreid enz. Ik durf derhalve de voorspelling aan dat het binnen 's zomers niet warmer zal worden dan max. 25°C. Dat is dus in orde. Zonnecollector voor de stroom en een kleine aanzuigventilator. Klaar.
´s Winters wordt het lastiger. Een anologe redenering geeft als resultaat dat de ventilatielucht bij een buitentemperatuur van 4°C binnen zal komen bij een temperatuur tussen die 4°C en 14,5°C. Zeg 10°C.
Dat is te weinig. Er zal dus moeten worden gestookt bij gebruik buiten de zomermaanden. Dat is weliswaar simpel, maar heeft een paar praktische probleempjes. Het meest voor de hand liggend in dit geval is om op hout te stoken. Die boomgaard levert genoeg snoeihout op om dat huisje te verwarmen. En als je dat hout niet verbrandt, komt de CO2 na verloop van tijd ook in de atmosfeer, dus je verandert niets aan de korte CO2 cyclus. Het nadeel van houtstook is dat een kachel die een beetje schoon brandt (niet te veel PAK's) een veel te groot vermogen gaat afgeven om die ongeveer 10 graden bij te verwarmen in zo´n goed geïsoleerd huis. Een pellet,- of gaskachel is veel beter regelbaar. Eigenlijk heb je dat nodig.

Over comfort gesproken: max. 25°C in de zomer, min. 20°C in de winter. Gegarandeerd!












hhhhhhhhhhhhhhhhhhhh

Comfort 1: Overwegingen & buitencomfort

Een paar jaar geleden had ik wat problemen met de boeking van een kampeerplek. In dat geval veroorzaakt door wat verwarrende mails die van de andere kant kwamen en vooral problemen met het overmaken van de aanbetaling. Op een gegeven moment bereikte mij de opmerking: Ja, maar we hebben pas net Internet. En dat verwacht je niet in 2011. Toen de betreffende klanten hier waren, evalueerden wij de opgetreden onduidelijkheden. Bleek dat zij inderdaad in het voorjaar van genoemd jaar hun eerste computer hadden aangeschaft (wel ons gevonden) en de avonden doorbrachten met het spelen van spelletjes of het lezen van een boek, want TV hadden zij ook al niet. En niks geen Wordfeud op de Ipad zoals ik.
Dus ja, het komt voor, maar het komt niet váák meer voor anno nu. En er zijn ook mensen die de winterkou bestrijden met het aantrekken van een extra laag zelf gebreid wollen ondergoed. Het komt voor, maar het komt volgens mij niet váák voor.
Van twee kanten werd mij de vraag gesteld: "Hoe zit het met het comfort in dat vakantiehuis van jou?" Aan één van de vragenstellers heb ik een flauw mailtje teruggestuurd met de afbeelding van een hypermoderne rollator, we worden allemaal een dagje ouder en het terrein is geaccidenteerd, nietwaar?

Maar als je de gebreide onderbroek ontgroeid bent, is de vraag volkomen op zijn plaats.
Zeker van Toke, één van de vragenstellers, want zij kent mij. Ik herinner mij een gesprek waarbij ik uitlegde dat mijn verwrongen calvinistische denkbeelden mij, naast de angst voor de tandarts, er toe hadden gebracht de staat van mijn gebit te verontachtzamen en geen maatregelen te nemen. De redering die ik hanteerde luidde ongeveer dat een tekortschietende mondhygiëne hadden geleid tot de situatie waarin ik mij destijds bevond. En ik dus maar moest handlen met de pijn van een paar verrotte kiezen! Hoe dom kun je zijn? Toke, ik heb kronen! Het bevalt mij prima, bedankt.
Toke heeft hier ook weleens gebivakkeerd tijdens onze beginjaren. Wij hadden toen nog geen afwasmachine, terwijl Franka dagelijks voor 20+ mensen kookte. Dus het zou ook kunnen dat zij dáár aan heeft teruggedacht. Dat helpen met die eindeloze afwas.
Of, toen wij huisgenoten waren in een lang vervlogen Wageningen zij bij thuiskomst steevast onder de uitroep: "Wat is het hier koud!" de thermostaat hoger draaide nadat ik een dag alleen thuis met mijn wollen onderbroeken aan  had zitten studeren.

Het doet er niet toe. De moderne mens wil een zeker basiscomfort, dat begrijp ik zelfs. Dan is de resterende vraag hoeveel comfort de moderne mens wil die een week in een vakantiehuis verblijft. Ik begin buiten.

Het Net

Er schijnen campings te bestaan die zichzelf aanprijzen omdat ze géén WIFI hebben. Wij hebben dat ook niet, maar het was nog nooit bij me opgekomen dat het niet hebben van WIFI een unique selling point zou kunnen zijn. Die apparaten hebben een aan/uit knop denk ik dan. Hoewel het zo niet werkt, bij mij althans. (het allerergst is het soms hebben van een beetje bereik). Lang gaat de stimulerende voorsprong van die remmende achterstand trouwens niet duren, want binnen een paar jaar heeft iedereen die op vakantie gaat een betaalbaar bundeltje aangeschaft om dagelijks het plaatselijk weer te kunnen raadplegen op weeronline.nl. Dus wij hebben bereik nodig, WIFI hoeft niet. Maar een  plek zonder minimaal 3G leidt tot teveel stress bij de meeste moderne mensen. Ik kan me niet meer herinneren toen ik op locatie was of dat daar is. Puntje van aandacht.

Het Weer

Ook niet onbelangrijk, comforttechnisch gesproken, is dat het vaak mooi weer is. Vandaag 8 oktober is het 25°C overdag en vannacht daalt het kwik tot 13°C. Da's best aardig, dat vind w-o-l ook want de komende 14 dagen krijgt het weer elke dag een 9, behalve zaterdag want dan is het een 8: binnen blijven sterk aan te raden! W-o-l heeft dan weer geen klimaatgegevens. Ik wel maar die moeten eerst vertaald. Er blijkt trouwens uit dat het een belachelijk warme herfst is dit jaar:

Klimaatgegevens Reus 1970-2000
jan feb mrt april mei  juni juli aug sept okt nov dec jaar
Gem temp 9 10,1 11,6 13,4 16,7 20,6 23,6 24 21,2 17 12,4 10 15,8
Abs max 24,2 25 27,2 30,2 31,7 34,6 37,4 35,7 33,4 31,8 28,8 22 37,4
Gem max 13,9 15 16,7 18,4 21,5 25,4 28,7 28,8 25,9 21,7 17,2 14,7 20,7
Gem min 4,1 5,1 6,6 8,4 11,9 15,7 18.6 19,3 16,5 12,3 7,6 5,2 11
Neerslagd 6 4,6 5,5 7,4 8,1 5,6 3,4 5,4 6,1 6,7 6,2 6,7 71,8
Gem neersl 36,3 23,3 34,9 42,9 61,3 37,6 15,4 51,3 74,7 63 49,5 39,7 529,8
Max 24h 66,2 36,4 41,3 47 60,3 74 50,6 98,8 93 101,9 97 55,8 101,9

W.o.l heeft wel gegevens over het aantal zonne-uren:
Tussen april met 7 en september met opnieuw 7 uur zon gemiddeld per dag heb je in juli een maximum van 11 uur zon. Dat is allemaal een beetje overdreven, dus dat noopt ons ertoe om twee onmisbare comfort voorzieningen buiten aan te leggen, nl:

Zwemmogelijkheden en schaduw.

Zwemmogelijkheden wil ik maken door het aanleggen van die zwemvijver, die ook voorraadvat is (zie hier voor de uitleg).



Schaduw moet ook iets aan gedaan worden, want olijf,- en amandelbomen staan nu niet direct bekend om de fabuleuze schaduwwerking. Gedeeltelijk is daarin voorzien door het overdekte terras voor mijn huisje. Die boog loopt buiten -op den duur- een paar meter door. Dus kun je iig het grootste deel van de dag schaduwrijk zitten.
Aan het eind van de boomgaard loopt de heuvel af naar een beekdal. Weliswaar staat dat 's zomers waarschijnlijk droog, maar er staan wel bomen langs die beek, dus daar moet dan een plek vrijgemaakt worden waar je in de relatieve koelte (dal, schaduw) kunt zitten & liggen.
De schaduw bij de zwemvijver tenslotte zal vooralsnog artifciëel moeten zijn (de tarp!) En dan moeten er een paar bomen van een warmte & droogte resistente soort worden geplant die méér schaduw geven dan die olijven en amandelen.

Oh ja, haast vergeten, er  moet denk ik ook een BBQ plek worden ingericht. Ben zelf niet zo'n bbq-er, maar daar ging het niet om. Het ging om de moderne mens. En anders gaan ze zelf nog vuurtjes stoken, dat kan gevaarlijk zijn na een droge zomer (of winter, of herfst, of voorjaar).

Ik denk dat ik hiermee de belangrijkste zaken van buiten wel onder contrôle heb. Het uitzicht doet er ook toe, maar dat is wel in orde met die zee, en bovendien doet het er toe, maar doe je er weinig áán.

Hetzelfde geldt voor de acoustische vervuiling. Ik herinner me geen rare dingen, terwijl ik acoustisch wel wat overgevoelig ben. Het is wel een punt van aandacht, want in de heuvels kun je indien nodig het gebouw zo plaatsen dat er een natuurlijke geluidswal achter je zit. Wel herinner ik me dat de buren een paar honderd meter verder luid spraken. Dan is het dus stil! want anders hoor je dat niet.
Het vliegverkeer stelt niet zoveel voor. Het vliegveld van Reus ligt vrij dichtbij, maar is erg rustig. Dat zal waarschijnlijk ook zo blijven, want sinds El Prat (Barcelona) is uitgebreid vliegen de meeste low-cost-carriers daar op. En de oriëntatie van de enige baan is zodanig dat er zelden vliegtuigen op minder dan 10 km langs zullen komen. Dan hoor je ze niet.

In het stukje Comfort 2 ga ik naar binnen.

maandag 7 oktober 2013

Belasting

Gisteren ben ik me rotgeschrokken! Eindelijk had ik ergens een min of meer hard gegeven gevonden van de drukbelasting waaraan een strobaal kan worden blootgesteld, anders dan uitspraken dat "strobalen soms wel 10% kunnen worden ingedrukt. Er stond dat deze 0,041 tot 0,145 N/mm2 bedroeg. Nu zegt zo'n cijfer weinig, en ik weet ook niet alles uit mijn hoofd (ja, beton: 25 of meer N/mm2 of was het misschien toch 2,5???) dus ging ik even verder zoeken. In eerste instantie leverde dat op dat kalkzandsteen een reken, niet onbelangrijk, druksterkte had van 12. Dus was mijn hoop dat beton misschien 2,5 was vervlogen. Jemig, dat is dus helemaal niks! (Ter oriëntatie: Gips mag niet toegepast worden als dragend bouwmateriaal met een drukspanning van 5 N/mm2.)
Later keek ik nog naar piepschuim, en daarvoor vond ik de waarde 300 kPa bij max. 1,5 vervorming na 50 jaar belasting. Moet je weer kPa omrekenen naar N/mm2, voordat je íets weet. Want dat wist ik ook al niet meer uit mijn hoofd. Maar goed, daarvoor heb je heden ten dage geen tabellenboekje meer nodig, dus kom ik tot het volgende overzicht:

materiaal                                druksterkte N(ewton)/mm2
strobaal 0,041 - 0,145
kalkzandsteen 12
grenenhout evenw. vezel 18
grenenhout loodr. vezel 2,5
gipsblokken 5
eps (piepschuim) 0,3

Moet ik nog iets vertellen. Mijn briljante idee van die stroboog maakt namelijk gebruik van het briljante plan om de spanning, dus druk, in die boog op te voeren dmv de zwaartekracht, ipv wat je ziet met traditionele spanbanden, autokrikken en hefbomen.
Het id is dat als de boog wordt gemaakt de (simpele) spanconstructie zo wordt uitgevoerd dat naspannen als er "klink" of "compactisering" optreedt in elk geval voorlopig nog mogelijk blijft. Waardoor de vorm van de boog gegarandeerd wordt. Dus: inklinken strobalen > naspannen > meer inklinken > weer naspannen enz. totdat de vormverandering (nagenoeg) ophoudt. En dat dat proces ook gewoon door kan gaan als de aardebedekking aangebracht wordt. 
Het is ook de reden dat ik "zelf" wil gaan persen, naast het meteen in vorm brengen van de balen. Dan kun je de "voorspanning" hoog maken waardoor je dichter bij de uiteindelijke "doel/gebruiksspanning" begint. 
Het tabelletje hierboven geeft aan dat daar wel iets te halen valt. 

Even tussendoor voor de dummies zoals ik die weliswaar in N/mm2 praten, maar in kg(f)/m2 denken. Hoeveel is dat ook alweer, zeg 0,15 N/mm? Dat is 15 g/mm2 > 1,5 kg/cm2 > 150 kg/dm2 > 15000 kg/m2.
En dat klinkt toch anders, 15 ton per vierkante meter. 

Resteert de vraag wat er bij stro gebeurt in de buurt van die bezwijkgrens. Verpulveren al die schattige stengeltjes dan plotseling allemaal tegelijk? Ik denk dat het feit  dat die strohuizen,- en kerken in Nebraska al tientallen jaren overeind staan een positieve aanwijzing zijn dat dat niet zomaar gebeuren zal........

One-story building with flat roof, large steeple

Arthur, Nebraska, Strokerk 1928